Sağlık Bilgi Kaynağı

Hassas Bağırsak Sendromu

0 21

Tıbbi adı irritabl bağırsak sendromu (IBS), hassas bağırsak sendromu olarak da bilinen yaygın bir boşaltım sistemi rahatsızlığıdır. Sindirim sisteminde yapısal bir bozukluğun muayene veya diğer tanı yöntemleri ile tespit edilemediği fonksiyonel bir hastalık gurubundadır. IBS çok fazla rahatsızlığa ve ıstıraba neden olmasına rağmen, bağırsaklarda kalıcı hasara neden olmaz, kanamaya neden olmaz veya kanser gibi ciddi hastalıklara neden olmaz.

Genellikle hafif ağrılı olan IBS, bazı insanlar için hareketi sınırlayabilir. Bu bağlamda  yaşam kalitesi de etkilenir, İBS’li kişiler ishal, acil dışkılama ihtiyacı veya kabızlık gibi semptomlar nedeniyle sosyal ortamlardan çekinebilir, işe gitmekten kaçınabilir veya kısa mesafeler bile seyahat etmekten çekinebilir. Bununla birlikte, IBS’li birçok kişi, semptomlarını diyet, stres yönetimi ve bazen bir doktor tarafından reçete edilen ilaçlar yoluyla yönetebilir. Bu hastalık yaşamlarından tat almalarını engeller.

IBS’ye (İrritabl Bağırsak Sendromu) Ne Sebep Olur?

Yetişkin bir bireyde, 1,5 metre uzunluğundaki kalın bağırsak, ince bağırsağı rektum ve anüse bağlar. Kalın bağırsağın ana işlevi, ince bağırsaktan sindirilen maddelerden su ve tuzu emmektir. Her gün ince bağırsaktan kalın bağırsağa yaklaşık iki litre sıvı girer. Sıvının ve tuzun çoğu yeniden emilene kadar günlerce orada kalabilir. Dışkı daha sonra kalın bağırsaktan bazı işlemlerden geçer ve dışkılama ihtiyacı ortaya çıkana kadar saklanacağı kalın bağırsağın son kısmına ulaşır.

Hassas Bağırsak Sendromu
Hassas Bağırsak Sendromu Belirtileri

Kalın bağırsağın hareketi (bağırsak kaslarının kasılması ve içeriğin hareketi) kalın bağırsak kaslarındaki, sinirlerdeki ve hormonlardaki elektriksel aktivite ile kontrol edilir. Kalın bağırsağın kasılmaları, içeriği yavaşça ileri geri, ancak esas olarak rektuma doğru iter. Güçlü kasılmalar, dışkıyı günde birkaç kez kalın bağırsaktan iter. IBS genellikle duygusal çatışmalara veya strese atfedilir. Çünkü doktorlar organik bir neden bulamazlar. Stresin IBS semptomlarını daha da kötüleştirebilmesinin yanı sıra, araştırmalar diğer faktörlerin önemine de  işaret ediyor. Alandaki uzmanlara göre, IBS’li kişilerde kalın bağırsak kaslarının hafif bir uyarıdan sonra bile kasılmaya başladığı bildirilmiştir.

İlgili Link: Mide Kanseri Belirtileri Nelerdir?

IBS’li kişilerin kalın bağırsağının normalden çok daha hassas ve duyarlı olduğuna ve bu nedenle çoğu insanı rahatsız etmeyecek basit uyaranlara bile güçlü tepki verdiğine inanılmaktadır. Yemek yeme, kalın bağırsakta şişkinlik gibi normal olaylara sebep olurken IBS’li kişilerin bu duruma aşırı tepki vermesine neden olur. Bazı ilaçlar ve yiyecekler bu kişilerde kasılmaları tetikleyebilir. Bazen kasılmalar dışkı geçişini uzatarak kabızlığa neden olur. Çikolata, süt ürünleri veya çok miktarda alkol genellikle suçlu bulunur. Kafein, birçok insanda dışkıyı yumuşatır. Ancak IBS’li insanları etkileme olasılığı daha yüksektir. Bir diğer önemli nokta da IBS’nin cinsiyet ve hormonlarla ilgili olmasıdır. Araştırmacılar üreme hormonlarının IBS semptomlarını artırdığını düşünüyorlar, bu nedenle IBS’li kadınlar regl dönemlerinde daha fazla semptom yaşıyorlar.

Hassas Bağırsak Sendromunu Gösterdiği Bazı Belirtiler

Normal bağırsak fonksiyonunun kişiden kişiye değiştiğini bilmek önemlidir. Bağırsak hareketleri günde üç defaya kadar veya nadiren, örneğin haftada üç defa olabilir. Her iki durum da normal kabul edilir, ancak dışkıda kan veya kramp  yoktur. IBS’li kişiler genellikle kabızlık veya ishal ile birlikte karın kramplarını tanımlar. Bazı insanlarda kabızlık ve ishal nöbetleri birbirini takip eder. Bazen IBS’li kişilerin dışkılarında çok fazla mukus bulunur. Kanama, ateş, kilo kaybı ve kalıcı şiddetli ağrı, IBS’nin belirtileri değildir. Bunlar başka sorunların belirtileri olabilir.

Hassas Bağırsak Sendromunun Teşhisinin Konulmasına Sebep Olan Noktalar

IBS, genellikle bir doktor tarafından daha ciddi organik hastalıkları ekarte ettikten sonra teşhis edilir. Doktorunuz, belirtilerinizin kapsamlı bir değerlendirmeden sonra tüm tıbbi geçmişinizi gözden geçirecektir. Sağlık kontrolleri ve laboratuvar testleri yardımcı olacaktır. Kanama olup olmadığını görmek için bir dışkı örneği test edilir. Doktorunuz ayrıca organik  hastalık  olmadığından emin olmak için röntgen veya kolonoskopi (esnek bir tüp ile kalın bağırsağın izlenmesi) gibi teşhis prosedürleri uygulayabilir.

Hassas Bağırsak Sendromu
Hassas Bağırsak Sendromu Teşhisi

Diyet ve Stresin IBS Üzerindeki Etkisi

IBS’li birçok kişi, semptomlarının yemek yedikten sonra veya stres altında olduklarında ortaya çıktığını bildirmektedir. Kimse hastalığın neden ortaya çıktığını tam olarak bilmese de bilim adamlarının bazı ipuçlarına sahip olduğu biliniyor. Her insanda yemek yeme işlevi, kalın bağırsaklarda kasılmalara sebep olur. Bu kasılma, yemekten sonra 30 ile 60 dakika arasında bağırsak hareketi olması için uyarıcı görevindedir. IBS’li bireylerde ise bu uyarım çok kısa aralıklarla ortaya çıkabilir ve ağrı, kramp ya da ishal buna eşlik eder.

İlgili Link: Mide Kanaması Neden Olur?

Kasılmanın şiddeti, genellikle yemeğin içerdiği kalori ve özellikle de yağ ile ilgilidir. Stres ayrıca IBS’li kişilerde kalın bağırsağın kasılmalarını da uyarır. Bu süreç henüz tam olarak anlaşılamamış olsa da bilim adamları, kalın bağırsağın kısmen sinir sistemi tarafından kontrol edildiğini göstermektedir. Ruh sağlığı ve stres azaltma terapileri (gevşeme eğitimi) hassas bağırsak sendromu semptomlarını hafifletmeye yardımcı olabilir. Ancak doktorlar, bunun IBS’nin bir kişilik bozukluğundan kaynaklandığı anlamına gelmediğini vurgulamaktadır. IBS, kalın bağırsağın kasılmalarının ve hassasiyetinin kısmi bir bozukluğudur.

Cevap bırakın

E-posta hesabınız yayımlanmayacak.